धामीको आव्हान र घोषणा-पत्रको प्रतिक्षा

धामीको आव्हान र घोषणा-पत्रको प्रतिक्षा

देशलाई वोक्सी लागेको छ भनी
बन्झाक्री बनी हिंडेकाहरु
नयाँ घोषणा पत्रको आव्हानमा
सयौ धामीका सभा राख्नेहरु
निर्दोश्लाई बोक्सीको आरोप लगाइ
उठिबास त गराए गराए
झाक्री बसेको हेर्न आत्तुर हामीहरु
जात्रे बनेका छौ , बिजोग सहेका छौ
बोक्सीको आरोपमा छेत बिछेत देशको अस्तित्व
पन्युले डामिएको छ खुर्सानी पोली सुंगाइएको छ
पाता कसेर लडाईं तेरो र मेरो गरिएको छ
मेरो देश लाई बोक्सी लागेको आव्हान गर्ने झाक्री हरु
आँफै रमिते भएका छन, झाक्री हुनुको अस्तित्व लडाईंमा
म बनझाक्री धेरै ले विश्वाश गरेको
त घरझाक्री थोरै ले विश्वाश गरेको
उ तराइको झाक्री अर्को मध्यम बर्गिय झाक्री
झाक्री लडाइमा ज्वरो आएको देश इन्तु न चिन्तु भएको छ
देशलाई मलेरिया दिनेहरु
एडस र हेपाटाइटिश स्विकारी रहेछन
बोक्सी लागेको निहु बनाएर
घरका बोका र कुखुरा सकीरहेछन
धामीको आव्हानमा सडकमा रगत बगाउनेहरु
मुक दर्शक भएका छन
युगको एकदिन सुनौलो ईतिहास लेख्ने रहरमा
आफ्नो ईतिहासको बैभव गुमाइ
सम्पूर्ण सुन्यलाई ईतिहास लेखाउने रहरपाली
बोक्सी लागेको भन्दै
असक्षमका टिका लगाएका झाक्रीनै
अब आमालाई निर्वस्त्र गराउने योजना बनाउदै छन
बनझाक्रीको नयाँ नयाँ चटकिलो खेल सँग सँगै
घरझाक्री फस्दै छ ,अब रमिते ले दुहाइ दिने ठाउँ छैन
दुहाइ गर्न जाने ठाउमा श्रीपेच र राजडण्ड सुम्पिसके झाक्रीलाई
धामिको आव्हानमा झाक्री बसेकाहरु
सच्चा झाक्री हुन कि खाली बोका खाने
देश लाई बोक्सी लागेको धेरै भएको छैन
मात्र १८ बर्ष भयो देश बिरामी परेको छ ।

- अशोक ''खलानको मान्छे''
जर्मनी
सल्लाह र सुझाव को लागि मलाई ईमेल गर्न नभुल्नु होला ।

धामीको आव्हान र घोषणा-पत्रको प्रतिक्षा

धामीको आव्हान र घोषणा-पत्रको प्रतिक्षा

देशलाई वोक्सी लागेको छ भनी
बन्झाक्री बनी हिंडेकाहरु
नयाँ घोषणा पत्रको आव्हानमा
सयौ धामीका सभा राख्नेहरु
निर्दोश्लाई बोक्सीको आरोप लगाइ
उठिबास त गराए गराए
झाक्री बसेको हेर्न आत्तुर हामीहरु
जात्रे बनेका छौ , बिजोग सहेका छौ
बोक्सीको आरोपमा छेत बिछेत देशको अस्तित्व
पन्युले डामिएको छ खुर्सानी पोली सुंगाइएको छ
पाता कसेर लडाईं तेरो र मेरो गरिएको छ
मेरो देश लाई बोक्सी लागेको आव्हान गर्ने झाक्री हरु
आँफै रमिते भएका छन, झाक्री हुनुको अस्तित्व लडाईंमा
म बनझाक्री धेरै ले विश्वाश गरेको
त घरझाक्री थोरै ले विश्वाश गरेको
उ तराइको झाक्री अर्को मध्यम बर्गिय झाक्री
झाक्री लडाइमा ज्वरो आएको देश इन्तु न चिन्तु भएको छ
देशलाई मलेरिया दिनेहरु
एडस र हेपाटाइटिश स्विकारी रहेछन
बोक्सी लागेको निहु बनाएर
घरका बोका र कुखुरा सकीरहेछन
धामीको आव्हानमा सडकमा रगत बगाउनेहरु
मुक दर्शक भएका छन
युगको एकदिन सुनौलो ईतिहास लेख्ने रहरमा
आफ्नो ईतिहासको बैभव गुमाइ
सम्पूर्ण सुन्यलाई ईतिहास लेखाउने रहरपाली
बोक्सी लागेको भन्दै
असक्षमका टिका लगाएका झाक्रीनै
अब आमालाई निर्वस्त्र गराउने योजना बनाउदै छन
बनझाक्रीको नयाँ नयाँ चटकिलो खेल सँग सँगै
घरझाक्री फस्दै छ ,अब रमिते ले दुहाइ दिने ठाउँ छैन
दुहाइ गर्न जाने ठाउमा श्रीपेच र राजडण्ड सुम्पिसके झाक्रीलाई
धामिको आव्हानमा झाक्री बसेकाहरु
सच्चा झाक्री हुन कि खाली बोका खाने
देश लाई बोक्सी लागेको धेरै भएको छैन
मात्र १८ बर्ष भयो देश बिरामी परेको छ ।

- अशोक ''खलानको मान्छे''
जर्मनी
सल्लाह र सुझाव को लागि मलाई ईमेल गर्न नभुल्नु होला ।

न्याउरी मारी पछुतो

न्याउरी मारी पछुतो

भयन्कर ठुलो राक्षसको पन्जा भित्र
नयाँ सपनाको अवतरण गर्न खोजेको छ मेरो देश ले
मेरो आफ्नै अस्तित्व मेरै हातले मेटाउने प्रयासमा
बन्दुकेको चक्रब्यु भित्र झन झन फसेको अभिमन्यु हामी
शायद अब पुर्बीयुरोप र कम्बोडियली नियती भोग्दैछौ हामी
यो कालरात को सुरुवात नहोस् बन्दुके बिजयी उत्सव
त्यो रातो अविर मग्मगाउदो फुल अब मन्दिरमा नदेखिएला

कर्मा बिहिन सपनाको पिडाले भौतरिएको बेरोज्गार
नैतीकता बिहिन आश्वासन का जालो ले घेरेको संस्कार
पुन बन्दुकको मोहरीमा झुकेको शिर
कालान्तर मा पस्चताप को गहिरो अष्रुतलाउ बन्ला
आज बन्दुकेलाई मोहोर लगाउने हरु ले न्याउरी मारी पछुतो मान्लान
जीवनभर को आस्था तोडिएपछी जोडन गाह्रो हुन्छ
जागी हरु लाई आह्वान छ मेरो
आस्थाका दस्तावेज बचाइ राख्न
राष्ट्रबाद को पतका मनभित्र फहराइ राख्न
अनी आवश्यक परे एकचोटी जाग्राम बस्न
भोली राष्ट्र ले तिब्ब्ती नियती भोग्नु नपरोस
चोरलाई चौतारी सुम्पिसकेका छौ


अब चौतारी को बहुमुल्य ईतिहास बचाउन कष्ट होला
राष्ट्र पुन एकचोटी ब्यालेट बक्स मा झुक्दै
हिंशा बादी लाई आत्मासाथ गर्दा को परीमाण
अनन्त पस्चाताप मा जल्न नपरोस
सदियौको धरोहर प्रती बितिष्णा जगाउदा
भोली न्याउरी मारी पछुतो नहोस


अशोक " खलान को मान्छे "
ड्राम्स्टाड जर्मनी

राशिफलको बेग्लै संसार !

निर्मलकुमार आचार्य


समाजमा राशिफल सुन्ने, सुनाउनेक्रम जुगौँ अघिदेखि चल्दै आइरहेको छ । पत्रकारिताका क्षेत्रमा पनि यसले अभिन्न स्थान ओगटेको छ । दैनिक, साप्ताहिक, पाक्षिक, मासिक, त्रैमासिकलगायत विभिन्न छापामा त राशिफल देख्दै आइएकै छ, साथमा रेडियो, टेलिभिजन कार्यक्रममा समेत यसले विशेष समय ओगट्दै आएको देखिन्छ । देशी, विदेशी अखबार, पत्रिका तथा टेलिभिजन च्यानल, रेडियोबाहेक इन्टरनेटमा समेत राशिफल दिनेक्रम बढ्दो छ ।

'आजको अत्याधुनिक युगमा राशिफल दिइनु अन्धविश्वासलाई प्रोत्साहित गर्नु र समाजलाई गुमराहमा पार्नु हो' भन्ने पनि छन्् । यसैले गर्दा कतिपय सञ्चारमाध्यममा राशिफल प्रकाशन गरिँदैन । केही सञ्चारमाध्यममा राशिफल कहिले छापिने र कहिले नछापिने विषय पनि बन्दै आएको छ भने अधिकांश दैनिक अखबारले दैनिकमात्रै होइन, साप्ताहिक तथा वाषिर्क राशिफलसमेत दिने गरेका छन् ।

गोरखापत्रले विगत लामो समयदेखि राशिफल प्रकाशित गर्दै आएको हो । पछिल्लो केही समय राशिफल छापिएन तर फेरि यसले निरन्तरता पाउनथालेको छ । आम पाठकबाट राशिफलप्रति व्यापक चासो रहेकाले नै दिन छाड्नेहरू समेत यतातिर पुनः लागेका उदाहरण धेरै छन् । धेरैजसो पत्रपत्रिकामा ज्योतिषका नाम, तस्बिरसहित राशिफल दिने गरिएको छ, कतिपयले ज्योतिषका नामसमेत नराखी राशिफल दिने गरेका पनि छन् भने यस्ता प्रस्तुतिले आमपाठकलाई आशङ्का उब्जाउने ठाउँ दिएकामा विमति नहोला ।

सञ्चारमाध्यममा राशिफल दिनु ठीक कि बेठीक ? गम्भीर छलफल र ठूलो वादविवादको विषय हुनसक्छ । देश, काल, पात्र, परिवेश अनुसार यसको औचित्य, अनौचित्य प्रष्टिने पनि पक्का छ तर यहाँ यतिखेर राशिफल दिनु ठीक कि बेठीक सन्दर्भ लेखनको अभीष्ट होइन । छापिएका राशिफलबारे पनि पाठकका एकै प्रकारको धारणा पाइँदैन । कोही रूचाउने छन् त कोही पटक्कै मनपराउँदैनन् । पत्रपत्रिका हात पर्नासाथ राशिफलतिर आँखा दौडाउनेका पनि प्रतिक्रिया एकै छैन । एउटाले छापेको वा प्रसारण गरेको राशिफल अर्कोसँग ठ्याम्मै नमिल्ने गरेको गुनासो उहिलेदेखि चल्दै आइरहेकै छ । एउटा पत्रिकामा कुनै राशि विशेषबारे 'सुख' लेखिएको हुन्छ भने अर्कोमा 'दुःख' भेटिनु निश्चय नै पाठकको कन्सिरी तताउने कुरो हो । ज्यो.पं. कमलराज भण्डारीसँग यसबारे सोद्धा उनको ठाडो जवाफ थियो-शास्त्रीय आधार नमान्दाखेरि नै विविधता देखापरेको हो । कुन स्थानमा चन्द्रमा पुग्दा के फल हुन्छ ? भनी एकिन गर्न नसक्नेले समेत फलादेश दिने प्रवृत्ति रहेकाले जनमानसमा ज्योतिषशास्त्रप्रति नै भ्रम फैलाउने क्रम बढेको छ ।

राशिफल लेख्दा कुन ग्रहको के कस्तो दृष्टि रहेको, तारा कस्तो भएको आदि विभिन्न पक्षमा ध्यान पुर्‍याउनैपर्छ । जस्तै पूणिर्मामा चन्द्रमा बलवान् हुन्छ भने औँसीमा तारा बलवान् हुन्छन् । औँसीमा चन्द्रमाको बल क्षीण भइसकेको हुन्छ । त्यसैले ताराको बलले हेर्नुपर्ने कुरो सम्बद्ध विज्ञ औँल्याउँछन् ।

'कान्तिपुर' सम्बद्ध ज्यो. पं. ओजराज उपाध्याय -लोहनी)का भनाइमा फलित ज्योतिषीहरू सबैको दैनिक राशिफलमा चन्द्रमा नै विशेष हुनुपर्ने हो । साप्ताहिक तथा मासिक राशिफलमा चाहिँ सामान्यतः सबै ग्रहको सारांश लिनुपर्ने हुन्छ । विदेशीहरूको समेत फलादेश गर्ने, नेपाल समाचारपत्र सम्बद्ध ज्योतिष पं. रामानन्दका अनुसार 'ज्योतिषीहरूको लापर्बाही, विषयवस्तुको ज्ञानको अभावले गर्दा पत्रपत्रिकामा छापिएका राशिफलमा अन्तर देखिएको हो ।'

चन्द्रराशिदेखि दोस्रो, पञ्चम र नवम स्थानमा गोचरवश पुगेको चन्द्रमाले नराम्रो फल दिने मान्यता अनुसार धेरैजसो ज्योतिषी राशिफल लेख्छन् तर उक्त नराम्रो फल सूर्यदेखि चन्द्रमा ७२ डिग्री अक्षांशभित्र परेमा मात्र हुन्छ । सूर्यदेखि अगाडि, पछाडि दुवैतिर ७२ डिग्री अक्षांशभन्दा टाढा पुगेका चन्द्रमाले उक्त दोस्रो, पाँचौँ र नवौँ स्थानमा पनि शुभफल दिन्छन् । यस सिद्धान्तलाई कुनै ज्योतिषीले प्रयोग गर्ने र कुनैले नगर्नेहुँदा अन्तर देखिएको बताइन्छ ।

ज्यो. बद्रीविशाल गर्गका धारणा चाहिँ झनै फरक पाइयो । उनी भन्छन्-ज्योतिषका सिद्धान्त प्रतिपादित हुँदा सत्गुण प्रधान थियो र आज तमगुण प्रधानको बेला छ । सत्गुणका बखतका सिद्धान्त तमगुणका बेलामा सही फलादेश गर्नै सक्दैनन् । त्यसैले अहिलेको बेला र मानिसका व्यवहार अध्ययन गरी छुट्टै सिद्धान्त प्रतिपादन गर्नु आवश्यक छ ।

सञ्चारमाध्यममा देखिने राशिफलको यही अन्तरका कारण हुनसक्छ, कतिपय सञ्चारमाध्यमले विभिन्न सञ्चारमाध्यमलाई उद्धृत गरी सबैका राशिफलको उतार दिएको पनि नदेखिने होइन ।

सञ्चारमाध्यममा छापिने राशिफलमा अन्तर भएको, ज्योतिषीहरू सबै योग्य नभएको जस्ता विषय पनि अहिलेको लेखनको उद्देश्य होइन । प्रसङ्गवश यही पङ्क्तिकारको २०५५ जेठ २९ गते गोपमै प्रकाशित 'ज्योतिषीहरूले शास्त्रसम्मत फलादेश गर्छन् त ?'लेखबाट सम्बन्धित विद्वान्हरूको मतमात्रै यहाँ प्रस्तुत गरिएको हो ।

निश्चय नै राशिफलले समाजमा निकै अघिदेखि गहिरो प्रभाव रहेको छ । चाहे पूर्वेली मुलुक होस्, चाहे पश्चिमेली मुलुक अथवा मध्यक्षेत्र जहाँसुकै ज्योतिषशास्त्रमा विश्वास गर्नेहरू राशिफल भनेपछि भुतुक्कै हुन अझै छाडेका छैनन् ।

राहु, केतु, सूर्य, चन्द्र, मङ्गल, बुध, वृहस्पति, शुक्र, शनि यी नौ ग्रह भएझैँ राशि १२ रहेका छन् । यहाँ राशिका नाम संस्कृतमा रहेका छन् भने अङ्ग्रेजी, फारसी, अरबी आदिमा पनि तिनका नाम भेटिन्छ । संस्कृत, अङ्ग्रेजी, फारसी र अरबीमा क्रमशः यी नाम हुन् ः मेष, एअरिज, बरे, हमल, वृष, टारस, गत्व, सोर, मिथुन, जेमिनाइ, दोपेकर,जौजा, कर्कट, क्यान्सर, खरचग, सरतान सिंह, लिओ, शीर, असद् कन्या, भअर्गो, खुशे, सम्बला, तुला, लाइब्रा, त्राजु, मीजर, वृश्चिक, स्कोर्पियो, कझदुम, अकरव, धनु, स्यागिटेरिअस, कमान, कोस, मकर, क्यापि्रकअर्न, बोझ, जद्दी, कुम्भ, अक्वारिअस, दुल, दल, मीन, पिस् सीज्, माही, हूत ।

दृश्य तथा श्रव्य सञ्चारमाध्यममा दिइने राशिफल नामका आधारमा वा तारिखका आधारमा हुने गर्छन् । खासगरी पूर्वेली मुलुकमा नामका आधारमा र पश्चिमेली मुलुकमा तारिखका हिसाबमा राशिफल दिनेगरिए तापनि यहाँ चाहिँ दुवैको प्रयोग पाइन्छ । यसले गर्दा सर्वप्रथम राशिफल नामका आधारमा हो कि तारिखका आधारमा खुट्ट्याउने चलन रहेको छ ।

पृथ्वीको-सूर्यको चारैतिर परिभ्रमण) बाटोलाई १२ भागमा बाँडिएको छ । अनेक प्रकारका समूह वा झुन्डहरूबाट मात्र यस बाटाका प्रत्येक स्थलको चिनारी पाइन्छ । समूह वा झुन्ड भएकैले संस्कृत भाषामा 'राशि' कहलाउनपुगेको हो भने नेपाली भाषामा पनि त्यसैगरी थुप्रोलाई रास वा राशि भन्नेगरिएको छ । बाटाका यिनै १२ झुन्ड नै १२ राशि हुन् । सूर्य एक राशिबाट अर्को राशिमा जाँदा सङ्क्रमण भनिन्छ, संक्रान्ति शब्द यसैबाट बनेको हो । सूर्य मेष राशिमा प्रवेश गर्दा बैशाख महिना हुन्छ भने वृषमा जाँदा जेठ हुन्छ र मिथुनमा जाँदा असार हुन्छ भने अहिले कुम्भमा जाँदा फागुन महिना छ यसैगरी मीन राशिमा जाँदा चैत महिना हुने कुरो ज्योतिषशास्त्रमा उल्लेख छ ।

राशिलाई चिनाउनेक्रममा एकथरी ज्योतिषशास्त्रमा यसो उल्लेख छ-पृथ्वीको परिभ्रमण मार्गलाई 'भचक्र' वा नक्षत्रमण्डल भन्दछन् । आकाशस्थित भचक्रको ३६० अंश अथवा १०८ भाग निश्चित गरिएका छन् । सबै भचक्रलाई १२ राशिमा बाँडिएको छ । ३० अंश अथवा ९ भागको एकराशि हुन्छ । मेष आदि प्रत्येक राशि अन्तर्गत अश्विनी आदि नक्षत्रका क्रमशः ९/९ चरण हुन्छन् भने प्रत्येक नक्षत्रका चार चरण हुन्छन् ।

राशिका बारेमा सैद्धान्तिक वा व्यवहारिक टिपनटापन गर्नु वा तिनको चिनारी दिनु अहिलेको लेखनको मूल उद्देश्य होइन । राशिफल छाप्ने वा प्रसारण नगर्नेलाई केही भन्नु छैन, दिनेलाई प्रोत्साहन गर्ने अभिप्राय पनि होइन । यी सबै होइनका विपरीत एउटै हो चाहिँ के भनेदेखिन्, राशिफल दिँदा राशिसूचक चित्रमा पनि ध्यान दिनुपर्ने हो कि ?

राशिफल छाप्ने धेरैजसो पत्रपत्रिकाले राशिको नामसँगै सम्बन्धित राशिको चित्र पनि राख्ने गरेका छन् । सञ्चारमाध्यममा चित्रको कत्ति महत्व हुन्छ ? भनिरहनुपर्दैन । चित्र देख्नासाथ राशिफलप्रेमीको आँखा आˆनो ठाउँमा स्वतः पुगिहाल्छ । पाठकलाई त्यतिखेर झोक चल्नु अस्वाभाविक हुन्न, जतिखेर उही चिन्ह एकभन्दा बढी ठाउँमा प्रयोग भएको पाइन्छ । ताजा उदाहरण चाहिएमा गएको पुस १२ गते अथवा पुस १९ गते प्रकाशित नेपाल समाचारपत्रको 'सौगात' पल्टाउँदा हुन्छ, त्यहाँ सिंह र वृश्चिक दुवै राशिमा सिंह विराजमान छन् । अन्य अङ्कमा पनि यो उदाहरण सजिलै हेर्न सकिन्छ ।

राशिफलमा एक ठाउँमा हुनुपर्ने चित्र अर्को ठाउँमा हुनेगरेका उदाहरण त प्रशस्तै छन् । मनग्गे हिसाबकिताब गरेर राशिफल दिइएको भए तापनि चित्रैका भरमा फलादेश हेर्ने पाठकका लागि चाहिँ त्यसले सकारात्मक प्रभाव पार्न नसक्नेमा शङ्का रहन्न । उदाहरण खोज्नेका लागि गएको पुस २७, माघ १६ अथवा माघ २६, फागुन ७, ८ गतेको 'कान्तिपुर' पल्टाउँदा हुन्छ, त्यहाँ 'तपाईंको आज'मा चित्ररखाइको भद्रगोल प्रष्ट देख्नसकिन्छ । उल्लिखित बाहेक अघिल्ला, पछिल्ला विभिन्न अङ्कमा पनि यो विद्रूपता दर्शन सुलभ रहेको छ । सम्भवतः आजको कान्तिपुरमा पनि यो बेमेल देख्न सकिन्छ ।

गोरखापत्रमा चाहिँ राशिफलका साथमा चित्र दिन छाडिएकाले 'मीनमेष' निकालिहाल्नुपर्ने ठाउँ रहेन तर यसकै भगिनी प्रकाशन 'द राइजिंग नेपाल'को १२ डिसेम्बर २००८ को शुक्रबारे अङ्कमा वृश्चिकको ठाउँ धनुष र धनुको ठाउँ बिच्छीले ओगटेको देखिन्छ । यसका पनि अघिल्ला, पछिल्ला अङ्कमा यो विद्रूपता सहजै हेर्न नसकिने होइन ।

ज्योतिषशास्त्र अनुसार मेषको अर्थ भेडो, वृषको साँढे भएजस्तै मिथुनको पुरूष-स्त्रीको जोडी, कर्कटको गँगटो, सिंहको सिंह, कन्याको कुमारी, तुलाको तराजु, वृश्चिकको बिच्छी, धनुको धनुष, मकरको गोही, कुम्भको घडा र मीनको माछो हुन्छ ।

ताराहरूको झुन्ड नै राशि भएको त उल्लेख भइसकेको छ । उक्त झुन्डका आकृति फरक-फरक भएका र ती ठ्याक्कै भेडो, साँढे आदि जस्ता भएकाले स्वरूप अनुसार तिनका नाम जुराइएका हुन् । व्यक्तिका स्वभाव पनि जन्मराशि अनुसार हुने कुरासमेत कतिपय ज्योतिषी बताउँछन् ।

पात्रो, क्यालेन्डर, पञ्चाङ्ग तथा पत्रपत्रिकामा प्रकाशित हुने अधिकांश राशिचित्र हेर्दा अलि, अलिभिन्न देखिए तापनि समग्रमा उही जीव अथवा वस्तु बुझन्िछ । मकर राशिको हकमा भने स्थिति भिन्न रहेको बुझ्न हम्मे पर्दैन । मकर राशिका लागि प्रयोग गरिएका प्रस्तुत चित्रले यही यथार्थ औँल्याउँछन् । नेपाली, हिन्दी, संस्कृत, अङ््गे्रजी आदि धेरैजसो शब्दकोशले मकरको अर्थ गोही, घडियाल दिएको पाइन्छ । मकरको पर्यायवाची संस्कृत शब्दमा आकोकेरो, वक्र, एण र मृग देखिन्छ ।

मकरराशिसूचक चित्रले अन्योल सिर्जना गरेकाले सम्बन्धित विज्ञछेउ जानकारीको अपेक्षा गरिनु स्वाभाविकै हो । यसबारे सम्पर्क राख्दा ज्यो. उदय निरौलाको भनाइ छ-नक्सा दिइँदा भेडोजस्ते देखिन्छ तर मकर भनेको गोहीजस्तो हो । एक प्रकारको सामुदि्रक जन्तु । चित्र दिँदा उल्टो सिंग भएको देखा'को पनि हुन्छ ।

'सूर्य पञ्चाङ्ग' सम्बद्ध ज्यो.पं. सूर्यप्रसाद ढुङ्गेलका भनाइमा मकर भनेको गोही हो, ग्राह हो । कुनै प्रकाशनमा कन्याले घडा लिएर राखेको पनि हुन्छ, कुनैमा अर्कै चित्र पनि हुन्छ । यसबारे मलाई थाहा भएन । राशि चिन्हबारे, प्रतीकबारे छुट्टै अध्ययन नै चाहिन्छ ।

ज्यो.पं. दामोदरनाथ लोहनीको चाहिँ ठोकुवासाथ भनाइ छ-मकर भनेको गोही हो, अरू थोक होइन ।

ज्योतिष विषयका उपप्राध्यापक ज्यो.पं. शिवराज सुवेदीका अनुसार पनि मकरको अर्थ गोही हो । गोही, ग्राह, क्रोकोडायलबाहेक अर्को अर्थ छैन ।

सम्बन्धित फाँटका विज्ञका धारणामा निश्चय नै मेल देखिन्न । विज्ञका बीचमै सम्बद्ध पक्षबारे मतैक्य हुन नसक्दा विविध प्रकाशनमा अनेक रूप देखिनु अनौठो कुरो होइन । आम पाठकलाई भ्रममा नपार्न र आफू पनि अन्योलमा नपर्न सरोकारी सबैले सामूहिक तबरमै यसबारे घोत्लिई उपयुक्त बाटो अँगालिहाल्नु श्रेयष्कर होला कि !

आकाशमा तारा कती

आकाशमा तारा कती छन के तिमी भन्न सक्छेउ
सागर मा पानी कती छ के तिमी भन्न सक्छेउ
यि उत्तर नभय नसोध मेरो माया कती लाग्छ भनेर
कती छ यो छाती भरी साचेको समर्पन भनेर
दिनको घाम लाई सोध्न सक्छेउ यि हावालाई सोध्न सक्छेउ
रातको जुन लाई सोध्न सक्छेउ ति ताराहरु लाई सोध्न सक्छेउ
कती बार तिम्रो कल्पना गरे कती बार तिम्रो नाम लिए
भुलेर पनि आँफै लाई तिम्रो यादै ले नभन अब बाँच्न सक्छौ


अशोक ''खलानको मान्छे ''
ड्रामस्टाड जर्मनी

तिम्रो सपना मा आजकल

तिम्रो सपना मा आजकल पराई ले राज गर्दा
कती चोट सहेयौ होला मेरो मुटु झिकी फ्याक्दा
तिमी लाई भनेरै म मलाई भनेरै तिमी
मन लुकाइ बाचेका थियौ , चिट्ठीमै हासेका थियौ

कती मन रोयो होला आफ्नै हातले चिट्ठी पोल्दा
कती आशु खस्यो होला खाली सिउदोमा रंग पर्दा

ति हजार सपनाले कही बास पाएन है
ति हजार रंगहरु कुनै क्यान्भाषमा भरिएन है

कती पिर पर्‍यो होला सपना नै हत्या हुँदा
कती बाधा सहयौ होला आफ्नै चित्र फरक पाउदा

- अशोक '' खालान को मान्छे ''
फ्रान्क्फर्ट जर्मनी

म रित्तो बोट्टल

म रित्तो बोट्टल रक्सि बिनाको संग्लिएछु मेह्फीलमा
थामे होला कती हातहरुले रक्सि हाल्दा मेहफीलमा

म हेरिरहेछु पहिलो चोटि पिउनेलाई यो भट्टिमा
उस्को प्यासी आँखा तर चोटको निशानी छ हेराइमा

समात्दै छ कमाउदै हात मुटु जलेको निभाउन
मायालु डोली उठदा आफुलाई जिउदो लाश बनाउन

म हेरिरहेछु बिर्को खोल्दा गिलासमा पोखीइ नजरमा
चिट चिट पसिना पसिना हारको रेखा निधारमा



- अशोक "खलानको मान्छे"
ड्राम्स्टाड जर्मनी

गजल के हो

तपाईको झर्रो भाषामाथिको प्राधिकार त निर्विवाद छदैछ । गजलको प्राविधिक व्याकरण र शैलीगत विशिष्टतालाई पनि ग्रहण गरिरहनु भएको देख्न पाउँदा खुशी लाग्छ । अब जहाँसम्म वस्तु (content) को कुरा छ, म यथार्थवाद रुचाउँछु । अब कवितामा, खास गरेर गजलमा केको यथार्थवाद नि, गजल भनेकै अतिशयोक्तिवाद हो भन्ने कुरा आउला । त्यो कुरा त हो, तर मलाई के लाग्छ भने अतिशयोक्तिमा पनि कुनै प्रकारको संतुलन वा संकेतद्वारा यथार्थ पस्किन सकिन्छ । मेरो यो सोचाईलाई सम्भवत: "जादुई यथार्थवाद" (magical realism) भनिन्छ होला ।



यो "जादुई यथार्थवाद" बारे मैले सिक्नै बाँकी भएकोले केही भन्न सक्ने स्थितिमा छुईन । जिज्ञासा छ भने google गर्नुहोला ।



एनिवे, मेरो आसय के हो भने हाम्रा शास्त्रिय गीत-गजलले प्रस्तुत गर्ने गरेका काल्पनिक प्रेम र काल्पनिक प्रेमीहरुलाई नै अन्तिम नमानेर आफैले देखे भोगेको वास्तविक प्रेम र वास्तविक प्रेमीहरुको यथार्थ जे छ त्यही पो पस्कने हो कि ?



मैले तपाईको प्रस्तुतीलाई काल्पनिक दावी गरेको चाही होईन है । त्यो नितान्त काल्पनिक हो वा वास्तविकतामै आधारित हो भन्ने कुरा त लेख्ने मान्छे तपाईलाई मात्र थाहा हुने कुरा हो ।


जे भए पनि, यथार्थ पात्र र यथार्थ पात्रजीवनलाई गजलको जादुमय शैलीमा पस्कनुहोस् भन्ने मेरो आसय हो । तर के पनि भन्न छुटाउनु हुन्न मैले भने कल्पना पनि एक तहमा यथार्थ नै हो । यसो भनम् न, कल्पना दुई प्रकारको हुन्छ – यथार्थ कल्पना (वा काल्पनिक यथार्थ) र काल्पनिक कल्पना । मैले खोजेको काल्पनिक यथार्थ हो काल्पनिक कल्पना होईन ।

प्रचलित शब्दहरु मात्र होईन लुप्तप्राय: अप्रचलित शब्दहरु समेतका धनी तपाईको गजलमा एक फरक स्वाद पाईन्छ । त्यसलाई तपाईको शक्ति र विशेषताको रुपमा कायम राख्नुहोला ।अनि गजल यसको उपयोगिताको आधारमा दुई वर्गको हुन सक्छ भनि हेक्का/मान्यता राखेर अघि बढ्दा दुबै वर्गको गजललाई न्याय हुने गरी गजल लेख्न सकिन्छ होला जस्तो लाग्छ ।

एउटा गीति-गजल (भावना-प्रधान, सर्वाधिक श्रोता र गीत-संगीतको लागि सुहाउँदो), अर्को कवितात्मक गजल (चिन्तन-प्रधान, कविमण्डली र गजलका विशेष प्रेमीहरुको लागि सुहाउँदो) ।प्रेम गीत-गजलको लागि एक सदाबहार विषय हो । तर के कुरामा ध्यान दिनुहोस् भने पुराना गीत-गजलमा पढिएको सुनिएको सेकेण्डह्याण्ड र काल्पनिक कथा र व्यथा होईन आफैले भोगेको-देखेको वास्तविक व्यथाको कथा लेख्नुहोस् । साधारणै भए पनि वास्तविक कथा हो भने त्यसको प्रभाव अत्यन्त गहिरो हुन्छ, किनभने त्यो वास्तविक हुन्छ र मानिसले त्यसलाई वास्तविक रुपमा अनुभव गर्न सक्छन् । गजलको एउटा सिमितता के हो भने यो विधा सबै प्रकारको अभिव्यक्तिको लागि मैत्रीपूर्ण छैन । लामा लामा कथाहरुको विस्तृत वर्णन गजलबाट सम्भव पनि छैन, उपयुक्त पनि हुँदैन । त्यस्ता कथाहरु गैर-गजल कविता वा गद्य विधाबाट बढी सजिलो र बढी अचुक तरिकाले प्रस्तुत गर्न सकिन्छ ।



गजल भनेको त Forrest Gump ले भनेको झै "A box of [assorted] chocolates" हो । यहाँ हरेक एउटा chocolate ले हरेक एउटा शेर जनाउँछ र Forrest Gump ले अगाडि थपे जस्तै "You never know what you're gonna get" हुनुपर्छ ।



यदि पाठक/श्रोताले एउटा शेर सुनेपछि अब अर्को शेर के को बारेमा छ वा त्यसमा के छ भनेर थाहा पाउँछ भने त्त्यो गजल गजल भएन, त्यो शायरी (शेर हाल्ने कला) भएन ।



शेर भनेको पाठक/श्रोतालाई छक्क पार्न लेखिने कुरा हो । त्यसमा आश्चर्य तत्व हुनै पर्छ । त्यो तत्व शेरमा पनि हुनुपर्छ, गजलमा पनि हुनुपर्छ । भावमा पनि हुनुपर्छ, संगठनमा पनि हुनुपर्छ ।



लौ मैले त झन् जटील पो बनाईदिए है गजलको परीचयलाई । तर जे भए पनि तलका केही कुराहरुलाई ध्यानमा राख्नैपर्छ । तर सर्जकले आफैलाई सबैभन्दा पहिले के सोध्नुपर्छ भने- 'म मेरो भावनालाई गजलमा बढी अचुक र स्पष्ट ढंगले अभिव्यक्त गर्न सक्छु कि गैर-गजल विधामा ?' गैर-गजल विधामा बढी स्पष्ट र अचुक ढंगले अभिव्यक्त हुन सक्छ जस्तो लाग्यो भने त्यसै गर्नु, गजलमा अभिव्यक्त गर्न अन्य विषय/कथा खोज्नु ।



अब गजलमा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरु:



१. शेरलाई कथाको बर्णन (description) को लागि होईन, टिप्पणी (comment) को लागि प्रयोग गर्नुपर्छ । त्यो भनेको के हो भने शेर भनेको कुनै घटनाको जानकारी दिन मात्र लेख्ने नभई बरु त्यो घटनाले आफुलाई कस्तो प्रभाव पर्‍यो त्यस प्रभावको जानकारी दिन लेख्ने कुरो हो । अनि स्मरणिय रहोस्, कहिलेकाँही सादा वर्णन नै एक घाघडान टिप्पणी हुनसक्छ ।



२. एउटै कुरा दुई शेरमा बाँडिन वा दोहरिन हुँदैन । (A ghazal must be like a box of assorted chocolate)



३. शेर भनेको तीन पाने रक्सी हो, जाँड होईन । कथालाई डिस्टिल गरेर त्यसको सार खिच्ने भनेको । कथाको छोक्रा र पानी शेरमा देखिनु हुँदैन । छोक्रा र पानी बेगर कथा पुरा नहुने देखियो भने कि त डिस्टिल गर्ने तरीका पुगेन कि त त्यो डिस्टिल हुन सक्ने अर्थात् शेरमा अभिव्यक्त हुन सक्ने कथा नै होईन । त्यस्ता कथालाई गैर-गजल विधीबाट परिशोधन गर्नु र पस्कनु बेस ।



कुरो जटील पो बनाए क्यारे मैले । अब यसलाई यहीं बिसाउँछु ।


समस्त शुभकामना सहित,
बाबुराम '' नेपे''

मेरो संसार

म बाचेको सँसारमा पानी छैन छ आगो मात्र
जलाउछ रुवाउछ छन बेदना र चित्कार मात्र

तिमीलाइ देखाउदिन म खुकुरिको धारको बाटो
हिड्दैछु म पिल्सिएर सधै आफ्नोहरुको साटो

तिमी नआउ मेरो सँसारमा त्यहाँ हाँसो हराउछ
रोजबरु अर्को बाटो जहाँ फूलहरु फुल्छ

आगोको भुम्रोमा हिडन बिन्ति नगर साह्रो
जलन सहि जीवन काट्न हुन्छ अति गाह्रो


- अशोक " खलान को मान्छे "
ड्राम्स्टाड जर्मनी

चोटका अर्थ

चोटका गहिराइमा चोटका अर्थ धेरै
मायाका फुलबारीमा फुल भन्दा काँडा धेरै

सहन्छ भने कोही सहनु त जाती थियो
सहने मान्छेका संसारमा नाम धेरै

भन्छन तपश्वी लाई बिरही र डरपोक धेरै
तपश्वी को ताप भित्र सुख खोज्ने हरु धेरै

चोट का गहिराइ मा चोटको अर्थ धेरै
मायाको फुलबारीमा फुल भन्दा काँडा धेरै

- अशोक " खलान को मान्छे "
ड्राम्स्टाड जर्मनी

मलाइे हराइे देउ

मलाइे हराइे देउ मलाई थकाई देउ
पसिना पसिना पानी पीलाइदेउ
लाजको घुम्टी हटाएर मलाई माया गर न
लोक लाज को के कुरा भो तिम्रो मान्छे भनिदेउ
यथार्थ मा तिमी मेरो आधा आकाश हौ पनी
जती हेर्छु उती उती माया बद्छ बुझिदेउ
संसार घुमेपनी तिम्रो जस्तो माया अर्को पाइन
सबै बाटो बन्द गरी आएको छु तिम्रै दैलो खोलिदेउ
तिम्रै रात् मा बास बस्छु तिम्रै बिहानि मा उट्छु
अब बाँकी सारा जीवन सुम्पेको छु सकरिदेउ

मन रोयो होला

तिम्रो सपना मा आजकल पराई ले राज गर्दा
कती चोट सहेयौ होला मेरो मुटु झिकी फ्याक्दा
तिमी लाई भनेरै म मलाई भनेरै तिमी
मन लुकाइ बाचेका थियौ , चिट्ठीमै हासेका थियौ

कती मन रोयो होला आफ्नै हातले चिट्ठी पोल्दा
कती आशु खस्यो होला खाली सिउदोमा रंग पर्दा

ति हजार सपनाले कही बास पाएन है
ति हजार रंगहरु कुनै क्यान्भाषमा भरिएन है

कती पिर पर्‍यो होला सपना नै हत्या हुँदा
कती बाधा सहयौ होला आफ्नै चित्र फरक पाउदा

- अशोक ''खलानको मान्छे ''
ड्रामस्टाड जर्मनी

अतित

कती सुन्दर थियो अतित सपना मा डुबी हाँस्दा
तिम्रो सुगन्धित आचल भित्र माया लुकाउन पाउदा
बसन्ती बाहार झुलेको यो पतझडले गीत गाउदा
हेर्दा सुन्दर राम्रो थियो मायाको पालुवा चडदा
रनवन झुमेको थियो डाफे मुनाल ले प्रित गाँस्दा
ढुकुर पनि उफ्री उफ्री गाउथ्यो प्रिय संग हुँदा
दुर देशको महत्वकांक्षामा बेहोशी म हुँदा
सपना सबै छुटी गयो प्रियले आशु माग्दा
म बाच्ने छु म्रिगत्रिश्नाले ति सपनामा सधैं डुब्दा
एक्लोपन यो बेहोशी हैन मेरो क्षितिजमा पराइ सिन्दुर पर्दा

अशोक ''खलानको मान्छे ''
ड्रामस्टाड जर्मनी

मातृकाको मुखबाट प्रचण्डको भण्डाफोर

मातृकाको मुखबाट प्रचण्डको भण्डाफोर [छाप्नुस] [ई-मेल पठाउनुहोस]
११-फागुन-२०६५,आइतवार
Image
सन्की र अर्धपागलको आरोप खेप्दै आएका माओवादीका पूर्वनेता मातृका यादवले नयाँ पार्टी गठन र प्रचण्डको भण्डाफोर अभियानलाई सँगसँगै अगाडि बढाउने घोषणा गरेका छन्। तराईका विपन्न वर्गलाई समेटेर मधेसी क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टी गठन गर्ने चरणमा रहेका मातृकाले माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड' र भारतीय गुप्तचर संस्था 'र' बीचको साँठगाँठको फेहरिस्त सार्वजनिक गर्ने भएका छन्।

मातृकाले आफ्ना निकटस्थहरूसँग बताएअनुसार माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड २०५६ देखि नै 'र' को सञ्जालमा फसेका हुन्। तर प्रचण्ड 'र' को सञ्जालमा फसेको कुरा आफूले २०६० पुसदेखि मात्र थाहा पाएको बताउँदै मातृकाले भनेका छन्– उनलाई त्यो सञ्जालबाट उम्काउने कोसिस सफल हुन नसकेपछि आफैं पार्टी छाड्न बाध्य भएको हुँ। मातृकाले आफ्ना निकटस्थहरूलाई बताएअनुसार २०६० मंसिरमा भारतको पटनामा सम्पन्न पूर्वीकमान्डको बैठकमा पार्टीको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै नेता मोहन वैद्यसमक्ष राजीनामा दिएर मातृका कपिलवस्तु गए। कपिलवस्तु जनसरकार घोषणासभा समाप्त हुनासाथ अध्यक्ष प्रचण्डले टेलिफोन गरी दिल्ली बोलाए, तर दिल्ली पुग्नेबित्तिकै मातृका भारतीय प्रहरीद्वारा पक्राउ परे। जबकि दिल्लीमा गएर मातृका कहाँ बस्छन् भन्ने कुरा प्रचण्डबाहेक अरुले थाहा पाउनु ज्यादै असम्भव थियो। त्यसैले मातृका भन्छन्– 'मलाई त्यतिबेला प्रचण्डले नै पक्राउ गराएका हुन्।' भारतमा मातृकामात्र होइन, मोहन वैद्य, सीपी गजुरेललगायतका नेताहरू पनि पक्राउ परेका थिए। तर सुराकीको आरोप भने डा.बाबुराम भट्टराईमाथि लगाइएको थियो। डा.भट्टराईको बढ्दो प्रभाव नियन्त्रण गर्न अध्यक्ष प्रचण्डले सुरुमा यानप्रसाद गौतम आलोक, रामबहादुर थापा बादल, रवीन्द्र श्रेष्ठ र पछि मातृका यादवलाई दाहिने हात बनाएका थिए। जब पार्टीभित्र उनीहरूको प्रभाव बढ्दै गयो, तब विभिन्न बहानामा उनीहरूलाई समाप्त पार्दै लगियो। यानप्रसाद गौतम आलोकलाई त यौनकाण्डको आरोप लगाएर मारियो। रामबहादुर थापा बादलको लोकप्रियता पश्चिम क्षेत्रमा बढ्दै गएपछि त्यसलाई चिर्न पनि अध्यक्ष प्रचण्डले पम्फा भुसाल प्रयोग गरे। बादललाई नेता बनाउनुपर्ने भन्दै कार्यकर्ताले भित्तेलेखन गर्न थालेपछि बादललाई पूर्वीकमान्डमा पठाइयो र पनि उनको लोकप्रियता घटेन। आखिर पम्फा भुसालसँगको यौन सम्पर्कको मुद्दा ब्यूँताएरै भए पनि अध्यक्ष प्रचण्डले कारबाही अगाडि बढाए। बादललाई पन्छाएपछि अध्यक्ष प्रचण्डको दाहिने हातका रूपमा रवीन्द्र श्रेष्ठ अगाडि बढे। यतिसम्म कि डा.बाबुराम भट्टराई र हिसिला यमीलाई श्रमशिविरमा पठाउने निर्णय गर्नका लागि विभिन्न आरोप रवीन्द्रले प्रचण्डको निर्देशनमा नै तयार गरेका थिए। पार्टीभित्र रवीन्द्रको साख बढ्दै गएपछि उनलाई समाप्त गर्न शाहीमन्त्री कमल थापासँग रकम लिएर राजाको पक्षमा सुराकी गरेको आरोपसमेत लगाइयो। पछिल्लोपटक मातृका यादव अध्यक्ष प्रचण्डको यति ठूलो एक्का भएका थिए कि सानोतिनो टिप्पणीसमेत सहन सक्दैनथे।
एक प्रसंगमा केन्द्रीय सदस्य मुमाराम खनालले अध्यक्ष प्रचण्डमाथि साँघुरो घेरामा बसेको टिप्पणी गरेका थिए, तर त्यो टिप्पणी भुइँमा खस्न नपाउँदै मातृका मुमाराममाथि भोटेकुकुरझैं जाइलागे। यस्ता स्वामिभक्तहरूसमेत अटाउन नसकेको अध्यक्ष प्रचण्डको सर्कलमा बौद्धिक मानिने डा.बाबुराम भट्टराई कसरी अटाएका छन्? भन्ने कुरालाई माओवादीका भुक्तभोगीहरूले रहस्यको रूपमा लिएका छन्। यानप्रसाद गौतम र बादलमाथि यौनकाण्ड, रवीन्द्र श्रेष्ठमाथि राजासँग साँठगाँठ गरेको आरोप लगाइए पनि मातृकामाथि भने सन्काह र अर्धपागलबाहेक अरु आरोप लगाइएको छैन। यतिबेला डा.भट्टराईबाहेक खासै प्रभावशाली सहयोगी अध्यक्ष प्रचण्डले भेट्टाउन सकेका छैनन्। तर विकल्पमा एकता केन्द्र मसालबाट आएका नारायणकाजी श्रेष्ठ 'प्रकाश' देखापर्न थालेका कारण डा.भट्टराईले पनि छिट्टै नै बादल, रवीन्द्र वा मातृकाको नियति भोग्नुपर्ने ठोकुवा माओवादी कार्यकर्ता गर्दछन्।
त्यसो त पार्टी छाडेका मातृका यादवले पत्रकार वीरेन्द्र साहको हत्यामा माओवादीका केन्द्रीय नेता नै संलग्न रहेको खुलासा गर्दै भनेका छन्– हत्याराहरूलाई ती नेताले सात लाख रुपैयाँ दिएका थिए। तर उनको नाम भने मातृकाले सार्वजनिक गरेका छैनन्।

Tarun Weekly

अब कहिल्लेइ नरोइदेउ है आज रोय पछी

अब कहिल्लेइ नरोइदेउ है आज रोय पछी
लालि चाडयो छितिजमा पराय सुईकारे पछी
निशब्द आशु बगाई अब नाघिदेउ प्यारको संसार
गुनसो मेरो सुन्दिनौ कतैइ आज बिदाइ पछी
नखोज्नु कहिपनि मलाई नसोधनु घाम जुन लाई
आराध ना स्वामिकै गरे यो अग्नी साछी पछी
नवहकिदेउ अब सम्झना का कुइनेटो पल्टाइ
तिमी मात्र अब कहिल्लेइ नरोइदेउ है आज रोय पछी
लालि चाडयो छितिजमा पराय सुईकारे पछी
निशब्द आशु बगाई अब नाघिदेउ प्यारको संसार
गुनसो मेरो सुन्दिनौ कतैइ आज बिदाइ पछी
नखोज्नु कहिपनि मलाई नसोधनु घाम जुन लाई
आराध ना स्वामिकै गरे यो अग्नी साछी पछी
नवहकिदेउ अब सम्झना का कुइनेटो पल्टाइ
तिमी मात्र मेरो अराद्धे हुन्छौ बिदा ई पछी

- अशोक " खलान को मान्छे हुन्छौ बिदा ई पछी

- अशोक " खलान को मान्छे

सेनालाई जिस्क्याउँदा के होला

सेनालाई जिस्क्याउँदा के होला ?

युवराज गौतम
५ जनवरी
काठमाडौं



नेपाली सेना नामर्द, पामर, हुतिहारा, दास र अवसरवादीहरूको बथान होइन भने उसले आफनो इतिहास कलंकित हुन दिने छैन। जो आए पनि सलाम गरेर जागिर खाने हो भने चार सय ५० वर्ष पुरानो सौर्यमय इतिहास, परम्परा र मूल्य मान्यतालाई रद्दीको टोकरीमा मिल्काएर सेनाले आत्मसमर्पण गरे हुन्छ। सेनाको सतीत्व र अस्तित्व सेनाबाहेक कसैले जोगाउन सत्तै्कन। यो कुरा नेपाली सेनाले अवश्य आत्मसात गरेको हुनुपर्छ।
नेपाल एकीकरण हुनुभन्दा पहिले किराँत, लिच्छवी र मल्लकालमा पनि सेना अस्तित्वमा थियो, पृथक् रूपमा। आधुनिक नेपाल निर्माणपछि राष्ट्रनिर्माता पृथ्वीनारायण शाहबाट नेपाली सेनालाई अभूतपूर्व प्रोत्साहन प्राप्त भएको इतिहासकारको भनाइ छ।
आज प्रधानसेनापति रुक्मांगद कटवाल जुन दायित्व, गरिमा र महिमाको पदमा छन्, त्यो पद र समग्र नेपाली सेनाको इतिहास जोगाउन उनले कठोर कदम चाल्नुपर्ने बेला आएको छ। यदि त्यसो गर्न सकेनन् भने इतिहासका नजरमा उनी अयोग्यमात्र होइन, अवसरवादी ठहरिनेछन्।कटवाल महोदयले सम्हालेको पद कुनैबेला काजी कालु पाँडे, वंशराज पाँडे, दामोदर पाँडे, काजी अभिमानसिंह बस्नेत र भीमसेन थापाजस्ता वीरहरूले सम्हालेका थिए। ढुंगो पट्ट फुट्छ, तर नुहिदैन भनेझैं ती वीर पुरुषहरूले सेनाको इज्जत, इमान, गरिमा र इतिहाससँग कहिल्यै खेलाँची गरेनन्। काजी रणजंग पाँडे, माथवरसिंह थापा, जंगबहादुर राणादेखि चन्द्रशमशेरलगायतका कसैले पनि सेनालाई झुक्न बाध्य पारेनन्। प्रधानसेनापति सेनाको टाउको हो। ऊ झुक्यो भने समग्र सेना लज्जित बन्न पुग्छ।
सेना लज्जित, अपमानित, धराशयी र मूर्दातुल्य भयो भने राष्ट्रको शिर कसरी ठाडो हुन्छ? जनताको मनोबल कसरी उठ्छ? इतिहास कसरी सुरक्षित हुन्छ? माओवादीले विगतमा हजारौं जनताको हत्या गरे। सयौं सैनिक र हजारौं प्रहरी मारे। तर सेनालाई जित्न सकेनन्। झुक्याएर मार्नु र लडाइँ जित्नु बेग्लै कुरा हो।
जन्मजात भारतविरोधी भनिएका माओवादीलाई 'इस्तेमाल' गर्न भारतले माओवादीलाई पैसा, तालिम र हतियार दिएर उकास्यो। शरण दियो। नेपालविरुद्ध भाडाका सेना (मसिनरी) बनेर माओवादीले नेपाललाई ध्वस्त पारे। हजारौं स्कुल, कार्यालय, टेलिफोन टावर, पुल, बाटो, विद्युत् केन्द्र ध्वस्त पारे। आज नेपालीले अँध्यारोमा बस्नुको प्रमुख कारण कथित जनयुद्ध नै हो। करोडौं जनताको रगत पसिनाले सिर्जना गरिएका अर्बौं रुपैयाँका विकास आयोजनाहरू ध्वस्त पार्ने भष्मासुर प्रवृत्तिलाई 'जनयुद्ध' भन्नु जनताको अपमानमात्रै हो। माओवादीले गरेका हरेक कुरामा जनतालाई मुछ्ने गरिन्छ। के त्यसो भए माओवादीले बाटोमा दिसा गर्दा त्यो 'जनदिसा' हुन्छ? माओवादीले मुक्का हान्दा त्यो 'जनमुक्का' हुन्छ? माओवादीले बलात्कार गर्दा त्यो 'जनबलात्कार' हुन्छ? माओवादीले गरेको हत्या 'जनहत्या' हुन्छ? आफैंले मुद्दा लगाएर आफैंले फैसला गर्ने 'जनअदालत' र आफैंले बनाएको टीके सरकारलाई 'जनसरकार' भन्ने माओवादीले पशुपतिनाथलाई 'जनमहादेव' बनाएका छन् भने नेपाली सेनालाई 'जनसेना' बनाउने दाउमा छन्। बलात्कारको सशक्त जवाफ दिने वा बलात्कारमै आनन्द मान्ने कुरा अब सेनाको नेतृत्वमा भर पर्छ। सेनालाई पटक–पटक जिस्क्याइरहेको माओवादीलाई सेनाले जवाफ दिन सकेन भने एक लाखको हाराहारीमा रहेको नेपाली सेना इतिहासमै पहिलोपल्ट लज्जित हुनेछ। सेनाले हाराकिरी गरे हुन्छ।
टर्की र पाकिस्तानलगायतका धेरै देशमा विदेशपरस्त सरकारको आदेश नमान्दा सरकार तथा सेनाबीच तनाव उत्पन्न भएका उदाहरणहरू छन्। भ्रष्ट र कर्तव्यच्यूत सरकारलाई सेनाले पाठ सिकायो– थाइल्यान्डमा। जनमत पाएको भन्दैमा माओवादी नेतृत्वको वर्तमान सरकारले राष्ट्र, सेना, धर्म, परम्परा, संस्कृति सबैथोक बिथोल्न पाउँदैन। तर सेना टुलुटुलु हेरेर बसिरह्यो भने माओवादीले चाहेको तानाशाही शासन त्यत्ति टाढा पनि छैन। किनभने सेनाले बाहेक कसैले उसलाई रोक्न सत्तै्कन।
माओवादीलाई भारतबाट काँधमा हालेर ल्याउने दलहरू 'ठूला' भनाउँदा सञ्चारगृह, कथित नागरिक समाज र डलरजीवीहरू अहिले माओवादी त भष्मासुर पो रहेछ भन्न थालेका छन्। माओवादीले प्रजातन्त्र बलियो पारिदिन्छ र नयाँ नेपाल बनाइदिन्छ भन्दै बुर्कुसी मार्नेहरू पश्चाताप गर्न थालेका छन्।
सेना, प्रेस, टाठाबाठा र सचेत जनतालाई पेल्न सकियो भने एमालेजस्तो अवसरवादी, पदमुखी र दुई जिब्रे पार्टीलाई मात्र होइन, कांग्रेसजस्तो सिद्धान्तहीन दललाई समेत तह लगाउन सकिन्छ भन्ने माओवादीले ठानेका छन्। महँगी, भ्रष्टाचार, अन्धकार, असुरक्षा र अराजकता हेरेर बसिरहेका जनता सिरक ओडेर गुनासो गर्न सक्छन्, तर सडकमा उत्रिन कुनै दूतावासले नै आदेश दिनुपर्छ। यो अवस्था रहुञ्जेल कसरी हुन्छ परिवर्तन?
गौतम गोरखापत्रका पूर्व सम्पादक हुन् ।



य गौतम जि तपाईं को लेख पढेर म लाई एउटा प्रश्न गर्न मन लाग्यो तपाईं कुन धरातल म बसेर लेक्दै हो ? देको परिस्थिती त बुज्नु बयको छ नि ? क् माओवादी ले मात्रै हो मन्छे मरेको ? राजा बदी सोल्ती.....
rambabu|09-Jan-2009 03:18:47
www.nepalbritan.com

पुजारी नियुक्तिमा राजनीतिकरण नगर्न ज्ञानेन्द्रको आग्रह

पुजारी नियुक्तिमा राजनीतिकरण नगर्न ज्ञानेन्द्रको आग्रह


हिन्दु धार्मीक परम्पराहरुमा शाह राजाहरूले विशेष अभिरुचि देखाउने गरेको ईतिहास छ
पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहले पशुपतिनाथको मन्दिरमा मूलपुजारी नियुक्त गर्ने प्रक्रियामा राजनीतिकरण नगर्न आग्रह गरेका छन्।
शनिवार महाराजगन्जस्थित आफ्नो निजी निवासमा केही पत्रकारहरुसँग अनौपचारिक भेटका क्रममा पूर्वराजाले पशुपतिनाथको मन्दिरमा हालै भएको नेपाली पुजारीहरुको नियुक्तिप्रति चिन्ता व्यक्त गरेको सहभागी पत्रकारहरुले बताएका छन्।

विवादित विषयमा पूर्व राजाले मुख खोलेको संभवत: यो पहिलो पटक हो।

पूर्वराजाले पशुपतिनाथको मन्दिरमा सदियौंदेखि चलिआएको रीतिथितिको संरक्षण गर्दै देशमा भाईचारा कायम राख्नुपर्नेमा जोडदिएका बताइएको छ।

हालै नेकपा माओवादीद्वारा पुनर्गठित पशुपति क्षेत्र विकास कोषले पशुपतिको मन्दिरमा रहेका तीनजना भारतीय मूलका भट्टहरुले दिएको राजीनामा स्वीकृत गरी दुईजना नेपाली ब्राम्हणलाई मूल पुजारी नियुक्त गरेको थियो।

तर पशुपतिनाथको पूजाआजामा खटिने स्थानीय भण्डारीदेखि मन्दिरसंग निकट ब्राम्हण, हिन्दु सम्प्रदायहरु तथा कतिपय भक्तजनहरुले मूल पुजारी जस्तो पदमा राजनीतिक नियुक्ति भएको भन्दै खरो विरोध गरेका थिए।

सरकारको उक्त निर्णय विरुद्ध परेको एक रीट निवेदनमा सुनुवाईपछि सर्बोच्च अदालतले गत बिहीवार पुरानै रीतिअनुसार पूजा गराउन अन्तरिम आदेश जारी गरेको थियो।

तर कोषले उक्त आदेश प्राप्त भैनसकेको भन्दै नवनियुक्त पुजारीहरुबाटै पूजा गराउने काम जारी राखेको छ।

दक्षिण भारतबाट झिकाइएका पशुपतिका मूलभट्ट र पुजारीहरुले २५० वर्षदेखि पशुपतिनाथमा मूल पुजारीका पूजाआजा गर्दै आएका थिए।

भाजपाको चिन्ता

यसैबीच भारतको मूख्य विपक्षी दल भारतीय जनता पार्टीले माओवादी नेतृत्वको सरकारले पशुपतिनाथका भारतीय पुजारीहरुलाई जवर्जस्ती हटाएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेको छ।

उक्त विषयमा भारतीय जनता पार्टीका अध्यक्ष राजनाथ सिंहले राष्ट्रपति रामवरण यादव तथा प्रधानमन्त्री प्रचण्डसंग टेलिफोनमा कुराकानी गरेको पार्टीद्वारा शनिवार लखनउमा जारी गरिएको एक वक्तव्यमा जनाइएको छ।

अध्यक्ष सिंहले सो घटनाकालागि माओवादीहरुमाथि दोष लगाउँदै त्यसबाट पशुपतिनाथ मन्दिरको सदियौं पुरानो परम्परामा आघात पुग्नुका साथै भारत र नेपालबीच कायम सांस्कृतिक सम्बन्धलाई अवमूल्यन गर्न खोजिएको आरोप पनि लगाएका छन्।

भाजपा भारतमा हिन्दुवादी राजनीतिको प्रतिनिधिमूलक पार्टीका रुपमा परिचित छ।

सिंहको वक्तव्यबारे नेपाली अधिकारीहरुको प्रतिकृया आइसकेको छैन।

ताजा समाचार
पुजारी नियुक्तिमा राजनीतिकरण नगर्न ज्ञानेन्द्रको आग्रह
पूर्वी तराईमा शान्तिको सन्देश पु-याउन सडक नाटक
तमलोपाद्वारा सडक आन्दोलनको घोषणा
पशुपतिनाथ मन्दिरमा नयाँ पुजारीबाटै पूजा


posted by bbc.com

राम्रो होइन हाम्रो मान्छे

जताततै राम्रो होइन हाम्रो मान्छे हुनु पर्छ
तिश बर्से 16 बर्से 104 लाई जित्नु पर्छ
जे बोले पनि हुन्छ जे गर्दा पनि हुन्छ
जन मन जित्नु भन्दा बुत्ले कुल्चि मार्नु पर्छ
दुइ सैनिक् दुइ हातमा दुइ राइफल् दुइ कुम्मा
अझै पनि सुधखोर् को नाममा लुटि खानु पर्छ
बुर्जुवा साम्सद् भैइयो रम्रो किन् हुनुपर्छ
जताततै एउटै लेवल् हाम्रो भर्न डत्नु पर्छ

कठिन् बाटो जङगल को पार गरी सकी हालिउ
सपनले चुल्याएए र हाम्रो पक्ष पारी हालिउ
जतातत्तै हाम्रो हाम्रो हाम्रो राम्रो सपनायो
छलाङ मार्ने भ्याकुतको कुवाभित्र को सपना हो
कस्ले शोध्छ हामीलाई कस्ले शोध्नी हिम्मत छ
तर्क राम्रो हाम्रो´नै छ राश्टि°य निती किन बनाउनु पर्छ
हाम्रो कुरा नमान्ने लाई हाम्रो दलाल अजै भन्नु पर्छ
हाम्रो कुरा नमान्ने लाई दलाल अजै भन्नु पर्छ
हामी झुकी चुकेको चै ढाकछोप् गर्नु पर्‍छ

किन नबाड्ने सपना यो सपनैत सुन्दर् हुन्छ
कर्म का दिन् हो रे भर्न सक्नु पर्छ्
चैते कैतै बैशाके सबै हाम्रो हुनु पर्छ
जे मन् लाग्छ गर बाबु हम्रो लेवेल् टास्नु पर्छ्
हाम्रो हातमा शर्बशत्ता यो मात् मा रङनु छ
कस्ले बिरोद गर्छ हेर कस्को दुस्शाहाश यहा
हाम्रो राम्रो ,राम्रो हाम्रो नभय पनि भन्नु पर्छ

- अशोक '' खालान को मान्छे ''
फ्रान्क्फर्ट जर्मनी